یک کارشناس روابط بینالملل گفت:
بستن تنگه هرمز؛ ابزار دفاع مشروع ایران
وحید حیدری در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین» اظهار کرد: تنگه هرمز یکی از آبراههای حیاتی بینالمللی است که در چارچوب حقوق دریاها و براساس کنوانسیون ۱۹۸۲ مشمول رژیم عبور ترانزیتی محسوب میشود و جمهوری اسلامی ایران نیز تاکنون با وجود فشارها و تحریمهای بینالمللی، در حفظ این اصل حقوقی پایبند بوده است.
وی افزود: در عین حال، براساس منشور ملل متحد و بهویژه ماده ۵۱ که بر اصل دفاع مشروع در صورت وقوع حمله مسلحانه تأکید دارد، ایران این حق را دارد که در برابر تجاوز احتمالی از ابزارهای لازم برای دفاع از خود استفاده کند و در این چارچوب، ایجاد محدودیت در این آبراه میتواند در قالب دفاع مشروع قابل تبیین باشد.
محدودسازی تنگه هرمز در چارچوب دفاع مشروع
عضو هیأت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) عنوان کرد: با وجود چنین شرایطی، ایران همواره تلاش کرده است اقداماتی انجام دهد که به حقوق سایر کشورها در زمینه آزادی کشتیرانی آسیب وارد نشود.
این استاد علوم سیاسی خاطرنشان کرد: برخی تحلیلگران سیاسی و حقوقدانان معتقدند در شرایط جنگی، اقدامات محدودکننده دریایی میتواند بخشی از راهبرد دفاعی کشورها باشد. از منظر ایران نیز تنگه هرمز صرفاً یک آبراه بینالمللی نیست، بلکه بخشی از محیط امنیتی حیاتی کشور محسوب میشود.
حیدری بیان کرد: در صورتی که ایالات متحده آمریکا یا متحدانش اقدام به حمله مسلحانه کنند، ایران حق دارد از تمام ابزارهای مؤثر برای دفع تهدید استفاده کند و در این چارچوب، بستن یا محدودسازی تنگه هرمز بهعنوان اهرم دفاعی و بازدارنده تعریف میشود.
وی ادامه داد: از نگاه ایران، این اقدام واکنشی به مجموعهای از اقدامات خصمانه از جمله تحریمهای گسترده اقتصادی، حضور نظامی آمریکا در منطقه و تهدید یا اقدام نظامی مستقیم تلقی میشود و در چنین شرایطی میتوان آن را در قالب «اقدام متقابل» یا بخشی از جنگ دفاعی تفسیر کرد.
حضور نظامی آمریکا عامل تشدید ناامنی منطقه
این کارشناس روابط بینالملل با اشاره به وضعیت امنیتی منطقه گفت: از دیدگاه ایران، حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس عامل اصلی امنیتی شدن منطقه تلقی میشود و بهجای ایجاد ثبات، زمینهساز افزایش تنشها شده است.
وی افزود: استقرار ناوهای جنگی، شکلگیری ائتلافهای دریایی، تشدید صفبندیهای نظامی و انتقال تنشها به حوزه دریایی از جمله پیامدهای این حضور نظامی است که احتمال درگیری و بیثباتی را افزایش میدهد.
حیدری ادامه داد: بررسی سوابق مداخلات آمریکا در منطقه، از جمله جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱ و حمله به عراق در سال ۲۰۰۳، نشان میدهد که این اقدامات با پیامدهایی همچون بیثباتی منطقهای و تلفات غیرنظامیان همراه بوده است.
وی تصریح کرد: از این منظر، ادعاهای فعلی آمریکا درباره نقش خود در تأمین امنیت منطقه از سوی برخی تحلیلگران فاقد اعتبار تلقی میشود و حضور ناوهای آمریکایی در خلیج فارس نهتنها امنیت ایجاد نکرده، بلکه خود به عاملی برای افزایش تنشها تبدیل شده است.
این استاد علوم سیاسی در پایان تأکید کرد: ایران بهعنوان یکی از کشورهای ساحلی خلیج فارس، نقش طبیعی و مشروعی در مدیریت امنیت تنگه هرمز دارد و منظور از مدیریت نیز الزاماً بستن دائمی تنگه نیست، بلکه توانایی اعمال کنترل در شرایط بحرانی است.
انتهای خبر/۲۰۰۵