۱۵ خرداد؛ آغاز نهضت اسلامی علیه استبداد و وابستگی

فاطمه چگینی، در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین»؛  با اشاره به فرارسیدن سالروز قیام ۱۵ خرداد، اظهار کرد: قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است که ریشه‌های آن را باید در استبداد داخلی رژیم پهلوی، وابستگی شدید محمدرضا شاه به آمریکا و اجرای سیاست‌های ضد دینی و ضد اسلامی جست‌وجو کرد.

 

وی با بیان اینکه پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بازگشت محمدرضا پهلوی به کشور، پایه‌های حکومت وی با حمایت آمریکا مستحکم‌تر شد، افزود: شکست نهضت ملی شدن صنعت نفت موجب سرخوردگی بخشی از نیروهای مذهبی و ملی شد و کشور وارد یکی از سخت‌ترین و خفقان‌آمیزترین دوران‌های خود شد.

 

این کارشناس سیاسی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین زمینه‌های شکل‌گیری قیام ۱۵ خرداد، ماجرای تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی در مهرماه سال ۱۳۴۱ بود؛ لایحه‌ای که در آن قید اسلام از شرایط انتخاب‌شوندگان حذف شده و سوگند به قرآن نیز کنار گذاشته شده بود. امام خمینی(ره) این اقدام را مقدمه‌ای برای اجرای برنامه‌های ضد اسلامی رژیم دانستند و با برگزاری جلسات متعدد با علما و مراجع، پرچم مخالفت با این لایحه را برافراشتند.

 

چگینی تصریح کرد: با هدایت امام خمینی(ره)، مراجع و علما از طریق تلگراف و بیانیه مخالفت خود را اعلام کردند و مردم نیز در جریان اهداف پشت پرده این طرح قرار گرفتند. در نهایت رژیم پهلوی ناچار شد در آذرماه ۱۳۴۱ این لایحه را لغو کند.

 

وی با اشاره به طرح موسوم به «انقلاب سفید» شاه گفت: پس از شکست در اجرای لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، رژیم پهلوی با حمایت مستقیم آمریکا طرح انقلاب سفید را مطرح کرد و تلاش داشت آن را به عنوان مجموعه‌ای از اصلاحات مردمی معرفی کند، اما امام خمینی(ره) این طرح را در راستای تأمین منافع آمریکا و مغایر با قانون اساسی و مصالح کشور دانستند.

 

مدرس حوزه افزود: امام خمینی(ره) در اعلامیه‌ای تاریخی، رفراندوم انقلاب سفید را تحریم کردند و ایراداتی همچون پیش‌بینی نشدن رفراندوم در قانون، نبود مرجع قانونی مشخص برای اجرای آن، فرصت ناکافی برای بررسی و وجود فشار و اجبار در رأی‌گیری را مطرح کردند.

 

وی خاطرنشان کرد: در پی انتشار این اعلامیه، بازار تهران تعطیل شد، دانشجویان و اقشار مختلف مردم دست به اعتراض زدند و موج گسترده‌ای از مخالفت با سیاست‌های رژیم شکل گرفت.

 

چگینی با اشاره به حمله مأموران رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه قم در دوم فروردین ۱۳۴۲ اظهار کرد: حادثه فیضیه نقطه عطف دیگری در روند مبارزات اسلامی بود. مأموران رژیم با حمله به طلاب و روحانیون، ضرب و شتم آنان و تخریب مدرسه، چهره واقعی حکومت پهلوی را بیش از پیش آشکار کردند.

 

وی ادامه داد: امام خمینی(ره) پس از این حادثه با سخنرانی‌ها، بیانیه‌ها و افشاگری‌های متعدد، رژیم پهلوی را عامل اصلی این جنایت معرفی کردند و نسبت به نفوذ اسرائیل، حمایت حکومت از جریان بهائیت و سیاست‌های ضد دینی شاه هشدار دادند.

 

این کارشناس سیاسی با اشاره به سخنرانی تاریخی امام خمینی(ره) در روز عاشورای سال ۱۳۴۲ در مدرسه فیضیه گفت: امام در این سخنرانی با صراحت به انتقاد از شاه و سیاست‌های وابسته به آمریکا و اسرائیل پرداختند؛ موضوعی که موجب شد رژیم پهلوی در نیمه‌شب ۱۵ خرداد ایشان را بازداشت و به تهران منتقل کند.

 

وی افزود: دستگیری امام خمینی(ره) جرقه قیام مردمی ۱۵ خرداد را زد و مردم در شهرهای مختلف کشور به خیابان‌ها آمدند. این قیام هرچند با سرکوب شدید رژیم مواجه شد، اما مسیر نهضت اسلامی را هموار کرد و سرانجام به پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ انجامید.

 

چگینی در پایان تأکید کرد: مردمی بودن قیام، رهبری بی‌نظیر امام خمینی(ره)، معرفی اسلام به عنوان یک مکتب مبارز، مبارزه همزمان با استبداد داخلی و استکبار خارجی و مقابله با نظام شاهنشاهی از مهم‌ترین دستاوردهای قیام ۱۵ خرداد بود؛ قیامی که آغازگر حرکتی شد که استقلال، عزت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران را رقم زد.

انتهای خبر/