مبارزه با سِن در ۶۶ هزار هکتار از مزارع قزوین

رضا شهسواری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین»؛ از اجرای عملیات مبارزه با آفت سِن غلات در سطح بیش از ۶۶ هزار هکتار از مزارع گندم و جو این استان خبر داد.

وی با اشاره به وضعیت کشت غلات در استان قزوین اظهار کرد: در سال زراعی جاری، ۴۲ هزار و ۵۰۰ هکتار گندم آبی و ۲۷ هزار هکتار جو کشت شده است که با احتساب مجموع اراضی، شاهد وضعیت مطلوبی هستیم.

مدیر حفظ نباتات جهاد کشاورزی قزوین افزود: با توجه به بارش‌های مناسب نزولات آسمانی در سال جاری، پیش‌بینی می‌شود تولید و برداشت محصول با کیفیت و بسیار مطلوبی در سطح استان انجام شود.

وی با اشاره به اقدامات انجام شده برای مقابله با آفت سِن گفت: تاکنون در ۳۲ هزار و ۹۰۰ هکتار از مزارع با «سِن مادر» مبارزه شده است. همچنین با توجه به اهمیت جلوگیری از خسارت کمی و کیفی، عملیات مبارزه با «پوره» نوزاد «سِن مادر» نیز در ۳۳ هزار و ۸۰۰ هکتار اجرا شده و این روند همچنان در سراسر استان ادامه دارد.

شهسواری در ادامه به تشریح چرخه زیستی این آفت پرداخت و گفت: سِن غلات مهم‌ترین آفت گندم در ایران و کشورهای همسایه است. این آفت حدود ۹ ماه از سال را در ارتفاعات بالای ۱۶۰۰ متر در مناطق سردسیر سپری می‌کند.

مدیر حفظ نباتات جهاد کشاورزی قزوین تاکید کرد: با شروع فصل بهار و رسیدن دمای دشت به ۱۵ درجه سانتی‌گراد، این حشرات به مزارع گندم و جو مهاجرت می‌کنند.

وی تأکید کرد: سِن‌های مادر پس از ورود به مزرعه با تغذیه از جوانه‌ها و پنجه‌های گندم، باعث ایجاد خسارت کمی به محصول می‌شوند. اما خسارت اصلی مربوط به مرحله «پوره» است که معمولاً از ۱۵ اردیبهشت تا ۱۵ خرداد همزمان با مرحله تشکیل دانه رخ می‌دهد.

این کارشناس جهاد کشاورزی درباره ماهیت خسارت کیفی این آفت تصریح کرد: پوره‌ها در زمان تغذیه از دانه گندم در مرحله شیری، بزاقی حاوی آنزیم‌های خاص ترشح می‌کنند که باعث تجزیه گلوتن گندم می‌شود. این فرآیند موجب کاهش شدید خاصیت نانوایی آرد و «وارفتگی» خمیر می‌شود که عملاً ارزش تجاری و غذایی محصول را به‌شدت کاهش می‌دهد.

مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان بیان کرد: از کشاورزان درخواست می‌شود با تداوم همکاری با کارشناسان جهاد کشاورزی و پایش مستمر مزارع، نسبت به انجام به‌موقع عملیات سم‌پاشی در صورت مشاهده آلودگی اقدام کنند تا از خسارت به محصول نهایی جلوگیری شود.

شهسواری در پاسخ به گلایه‌ برخی نانوایان مبنی بر کاهش کیفیت آرد در استان و درخواست آن‌ها برای تهیه آرد از سایر استان‌ها، بیان کرد: «سن‌زدگی» تنها عامل کاهش کیفیت نیست، باید توجه داشت که یک شاخص بسیار حیاتی به نام «اندکس گندم» وجود دارد که تعیین‌کننده اصلی میزان پروتئین و کیفیت نهایی آرد است.

وی ادامه داد: تحقیقات کارشناسان ما نشان می‌دهد که حتی در گندم‌هایی با کمترین میزان آسیب از آفت سِن، میزان پروتئین پایین‌تر از حد استاندارد بوده است. بنابراین، کاهش کیفیت آرد در سطح استان صرفاً ناشی از سن‌زدگی نیست و عوامل دیگری نیز در این میان دخیل هستند.

مدیر حفظ نباتات قزوین در تحلیل نقش اقلیم بر طغیان این آفت، بیان کرد: اگرچه این آفت بخشی از اکوسیستم طبیعی است، اما تغییرات دمایی می‌تواند بر جمعیت آن اثرگذار باشد.

وی ادامه داد: سِن‌ها برای گذراندن زمستان در ارتفاعات، از ترکیبات ضد یخ در بدن خود استفاده می‌کنند تا وارد مرحله‌ای به نام «دیاپوز» شوند؛ وضعیتی که در آن نسبت به تغییرات دما مقاوم هستند، اما نقطه بحرانی، دی ماه است.

شهسواری بیان کرد: در ماه دی، وضعیت دیاپوز شکسته می‌شود و این مقاومت از بین می‌رود. اگر پس از دی ماه، سرمای شدیدی در ارتفاعات رخ دهد، این تغییر دمایی می‌تواند باعث تلفات گسترده در جمعیت آفت و کنترل طبیعی آن شود.

وی افزود: در واقع، زمستان‌های بسیار سرد می‌تواند جمعیت آفت را کاهش دهد، اما نوسانات دمایی ناگهانی در اواخر زمستان می‌تواند چالش‌برانگیز باشد.

مدیر حفظ نباتات قزوین تاکید کرد: راهکارهای کنترلی بر دو محور اصلی استوار است و مهم‌ترین ابزار سازمان‌های کشاورزی با پشتیبانی سازمان حفظ نباتات کشور، انجام پایش‌های منظم است.

وی ادامه داد: عدم پایش دقیق و به‌موقع می‌تواند منجر به طغیان ناگهانی آفت در مزارع شود.

شهسواری در پایان خاطرنشان کرد: در اکوسیستم‌های طبیعی، حشرات مفیدی نظیر «مگس‌های فازیا» به عنوان دشمنان طبیعی این آفت عمل کرده و به کنترل جمعیت آن‌ها کمک می‌کنند؛ لذا حفظ توازن زیستی در مزارع برای کنترل بیولوژیک آفت سِن امری حیاتی است.

انتهای خبر/2001