کارشناس برجسته مذهبی؛
عاشورا باید فراتر از روضههای تکراری فهم شود
۵۳ بازدید
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی صبح قزوین»؛ حجتالاسلام سید مهدی خضری در مراسم عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین با اشاره به ضرورت بازخوانی عمیق واقعه عاشورا، بر لزوم عبور از نگاه سطحی و شعاری به این حادثه تاریخی تأکید و اظهار کرد: هیأتها باید به دانشگاهی برای فهم دقیق معارف اهلبیت(ع) تبدیل شوند.
ضرورت خوانش سهلایه از واقعه کربلا
کوفه؛ نمونه تغییر سریع در معادلات اجتماعی تاریخ
خضری با تأکید بر ضرورت توجه به پیامهای اجتماعی عاشورا گفت: یکی از مهمترین درسهای کربلا، شناخت رفتار جامعه در بزنگاههای تاریخی است و اگر مردم و نخبگان جامعه در زمان مناسب تصمیم درست نگیرند، ممکن است در کوتاهترین زمان از مسیر حق فاصله بگیرند.
هیأتها؛ از مجالس عزاداری تا مراکز تولید فکر
وی با اشاره به اینکه عاشورا تنها یک رویداد تاریخی محدود به یک روز از سال ۶۱ هجری نیست، افزود: عاشورا یک مکتب زنده و جاری در تمام تاریخ بشر است و اگر ما آن را فقط در قالب روضههای تکراری و بدون تحلیل تاریخی و معرفتی ببینیم، بخش مهمی از پیام آن را از دست خواهیم داد.
وی ادامه داد: بسیاری از آنچه امروز در برخی مجالس عزاداری دیده میشود، بیشتر بر احساسات تکیه دارد تا بر فهم عمیق متن و شرایط تاریخی واقعه کربلا.
وی ادامه داد: بسیاری از آنچه امروز در برخی مجالس عزاداری دیده میشود، بیشتر بر احساسات تکیه دارد تا بر فهم عمیق متن و شرایط تاریخی واقعه کربلا.
هشدار نسبت به سطحینگری در مواجهه با عاشورا
این مبلغ دینی با تأکید بر اینکه «هیأتها باید از حالت صرفاً آیینی به سطح یک جریان فکری و معرفتی ارتقا پیدا کنند» افزود: اگر کسی دهها سال در مجالس امام حسین (ع) شرکت کند اما همچنان در فهم عمق حادثه عاشورا متوقف در ظاهر بماند، در واقع از ظرفیت اصلی این مکتب بهرهای نبرده است.
خضری با تشبیه این وضعیت به فردی که سالها در یک استخر حضور دارد اما فقط در بخش کمعمق حرکت میکند، گفت: مشکل بخشی از جریان هیأتی امروز این است که در سطح باقی مانده و وارد عمق معرفتی عاشورا نشده است.
این مبلغ دینی با تأکید بر اینکه «هیأتها باید از حالت صرفاً آیینی به سطح یک جریان فکری و معرفتی ارتقا پیدا کنند» افزود: اگر کسی دهها سال در مجالس امام حسین (ع) شرکت کند اما همچنان در فهم عمق حادثه عاشورا متوقف در ظاهر بماند، در واقع از ظرفیت اصلی این مکتب بهرهای نبرده است.
خضری با تشبیه این وضعیت به فردی که سالها در یک استخر حضور دارد اما فقط در بخش کمعمق حرکت میکند، گفت: مشکل بخشی از جریان هیأتی امروز این است که در سطح باقی مانده و وارد عمق معرفتی عاشورا نشده است.
وی با انتقاد از تکرار برخی قالبهای شعری و روضهای بدون تحلیل محتوایی اظهار کرد: برخی اشعار و مراثی که در طول سالها در هیأتها تکرار شدهاند، هرچند از نظر ادبی ارزشمند هستند، اما اگر بدون تحلیل و فهم تاریخی خوانده شوند، ممکن است مخاطب را از عمق پیام عاشورا دور کنند.
وی با اشاره به نمونههایی از اشعار مشهور در مجالس عزاداری افزود: نباید به صرف زیبایی ادبی یک متن، از تحلیل محتوایی و نقد تاریخی آن غفلت کرد.
وی با اشاره به نمونههایی از اشعار مشهور در مجالس عزاداری افزود: نباید به صرف زیبایی ادبی یک متن، از تحلیل محتوایی و نقد تاریخی آن غفلت کرد.
ضرورت خوانش سهلایه از واقعه کربلا
این مبلغ مذهبی تأکید کرد: عاشورا را باید در سه سطح «متن»، «فرامتن» و «زیرمتن» مورد بررسی قرار داد، متن عاشورا همان رخدادهای تاریخی مانند حرکت امام حسین (ع)، نامههای کوفیان، حضور حضرت مسلم بن عقیل و وقایع روز عاشورا است.
خضری ادامه داد: فرامتن، شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن زمان است که باعث شکلگیری این رخدادها شد و زیرمتن نیز پیامهای عمیق معرفتی، اخلاقی و اجتماعی نهفته در این واقعه است که بدون توجه به دو لایه قبلی قابل فهم دقیق نیست.
خضری ادامه داد: فرامتن، شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن زمان است که باعث شکلگیری این رخدادها شد و زیرمتن نیز پیامهای عمیق معرفتی، اخلاقی و اجتماعی نهفته در این واقعه است که بدون توجه به دو لایه قبلی قابل فهم دقیق نیست.
وی افزود: بسیاری از خطابهها و بیانات امام حسین (ع) مانند «هیهات من الذله» یا «انی لا اری الموت الا سعادة» اگر از بستر تاریخی و شرایط خاص زمانی خود جدا شوند، ممکن است برداشتهای ناقص یا حتی اشتباه از آنها شکل بگیرد. بنابراین شناخت زمینه صدور این سخنان برای فهم درست آنها ضروری است.
حضرت مسلم بن عقیل؛ الگوی «غایت المجهود» در عمل
این کارشناس مذهبی با اشاره به نقش حضرت مسلم بن عقیل علیهالسلام در نهضت عاشورا گفت: شخصیت مسلم نمونهای روشن از مفهوم «تمام توان را به میدان آوردن» در مسیر ولایت است.
وی با اشاره به تعبیر زیارتی «اعتیت غایة المجهود» تصریح کرد: این عبارت نشان میدهد که مسلم بن عقیل(ع) تا آخرین حد توان خود برای انجام مأموریت الهی تلاش کرد و هیچ کوتاهی در انجام وظیفه از او دیده نمیشود.
این کارشناس مذهبی با اشاره به نقش حضرت مسلم بن عقیل علیهالسلام در نهضت عاشورا گفت: شخصیت مسلم نمونهای روشن از مفهوم «تمام توان را به میدان آوردن» در مسیر ولایت است.
وی با اشاره به تعبیر زیارتی «اعتیت غایة المجهود» تصریح کرد: این عبارت نشان میدهد که مسلم بن عقیل(ع) تا آخرین حد توان خود برای انجام مأموریت الهی تلاش کرد و هیچ کوتاهی در انجام وظیفه از او دیده نمیشود.
خضری با تشریح بخشی از مسیر تاریخی حرکت حضرت مسلم (ع) از مدینه به سمت کوفه افزود: این مسیر حدود هزار و چند صد کیلومتر بوده و در شرایطی طی شده که نه ابزارهای ارتباطی وجود داشته و نه امکانات امروزی برای راهنمایی و هدایت مسیر.
وی در ادامه با اشاره به سختیهای این سفر از جمله گم شدن راهنماها، کمبود آب و شرایط سخت بیابانی گفت: با وجود همه این دشواریها، حضرت مسلم (ع) مأموریت خود را نیمهکاره رها نکرد و تا آخرین مرحله پای عهد خود ایستاد.
وی در ادامه با اشاره به سختیهای این سفر از جمله گم شدن راهنماها، کمبود آب و شرایط سخت بیابانی گفت: با وجود همه این دشواریها، حضرت مسلم (ع) مأموریت خود را نیمهکاره رها نکرد و تا آخرین مرحله پای عهد خود ایستاد.
این خطیب برجسته قزوینی با بیان اینکه مفهوم «غایت المجهود» تنها یک عبارت شعاری نیست، بلکه یک منطق رفتاری در مکتب اهلبیت (ع) است، افزود: انسان مؤمن در مسیر حق نباید به حداقلها اکتفا کند، بلکه باید تمام ظرفیت خود را برای تحقق وظیفه الهی به کار بگیرد و این الگو در سیره حضرت مسلم و همچنین در شخصیت حضرت ابوالفضل العباس علیهالسلام بهروشنی دیده میشود.
کوفه؛ نمونه تغییر سریع در معادلات اجتماعی تاریخ
این مبلغ دینی در ادامه به تحلیل وضعیت اجتماعی کوفه در آن دوران پرداخت و اظهار کرد: کوفه نمونهای تاریخی از جامعهای است که در مدت کوتاهی دچار تغییر شدید در موضعگیری سیاسی و اجتماعی شد.
وی افزود : در ابتدا هزاران نفر با امضای نامهها و اعلام وفاداری، از نماینده امام حسین (ع) استقبال کردند، اما با ورود عبیدالله بن زیاد و ایجاد فضای رعب و تهدید، همین جامعه به سرعت دچار تغییر شد و بسیاری از همان افراد از صحنه کنار رفتند.
وی افزود : در ابتدا هزاران نفر با امضای نامهها و اعلام وفاداری، از نماینده امام حسین (ع) استقبال کردند، اما با ورود عبیدالله بن زیاد و ایجاد فضای رعب و تهدید، همین جامعه به سرعت دچار تغییر شد و بسیاری از همان افراد از صحنه کنار رفتند.
وی با اشاره به اینکه این تغییر ناگهانی نشاندهنده تأثیر عمیق قدرت سیاسی بر افکار عمومی است، افزود: تاریخ کوفه به ما هشدار میدهد که نمیتوان صرفاً بر اساس جمعیت و ظاهر اجتماعی، به ثبات یک جامعه در مسیر حق اعتماد کرد. او تأکید کرد: قدرت رسانهای، فشار سیاسی و ترس اجتماعی میتواند در کوتاهترین زمان معادلات را تغییر دهد.
خضری با تأکید بر ضرورت توجه به پیامهای اجتماعی عاشورا گفت: یکی از مهمترین درسهای کربلا، شناخت رفتار جامعه در بزنگاههای تاریخی است و اگر مردم و نخبگان جامعه در زمان مناسب تصمیم درست نگیرند، ممکن است در کوتاهترین زمان از مسیر حق فاصله بگیرند.
هیأتها؛ از مجالس عزاداری تا مراکز تولید فکر
وی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید مجدد بر ضرورت تحول در نگاه هیأتی اظهار کرد: هیئتها باید به مراکزی برای تولید فکر، تحلیل تاریخی و تربیت معرفتی تبدیل شوند. به گفته او، اگر هیئت تنها به برگزاری مراسم احساسی محدود شود، نمیتواند نقش تمدنی و فرهنگی خود را در جامعه ایفا کند.
این مبلغ دینی در پایان خاطرنشان کرد: عاشورا یک مدرسه دائمی برای انسانسازی است و اگر ما بتوانیم از سطح ظاهری آن عبور کرده و به عمق مفاهیم آن دست پیدا کنیم، بسیاری از مسائل فردی و اجتماعی ما در پرتو این معارف حل خواهد شد.
انتهای خبر/
انتهای خبر/