کربلا هنوز ادامه دارد

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین»؛ الهه شعبانی در یادداشتی نوشت: اگر قرار بود قدرت نظامی سرنوشت تاریخ را تعیین کند، امروز نام یزید در حافظه ملت‌ها زنده بود، نه حسین(ع) و از عاشورا جز چند سطر در کتاب‌های تاریخ باقی نمی‌ماند.

اما واقعیت درست برعکس همین موضوع است. پس از گذشت بیش از چهارده قرن، هنوز میلیون‌ها انسان در سراسر جهان نام حسین بن علی(ع) را با احترام بر زبان می‌آورند و از قیام او الهام می‌گیرند. اما علت و فلسفه آن چیست ؟
راز این ماندگاری را فقط باید در یک مفهوم جست‌وجو کرد و آن‌هم «ایستادگی در شرایط نابرابر».

 

عاشورا روایت تقابل دو جبهه نابرابر است. در یک سو حکومتی قرار داشت که از ثروت، قدرت، تبلیغات و نیروی نظامی زیادی  برخوردار بود و از سوی دیگر، امام حسین(ع) و یارانی اندک که می‌دانستند از نظر ظاهری شانسی برای پیروزی نظامی ندارند. با این حال، امام حسین(ع) راه سکوت و سازش را انتخاب نکرد و به جهانیان آموخت که گاهی ارزش ایستادن بر سر حقیقت، از نتیجه ظاهری یک نبرد مهم‌تر است.

 

همین ویژگی است که عاشورا را از یک حادثه تاریخی به یک مکتب ماندگار تبدیل کرده است. بسیاری از جنگ‌ها در تاریخ رخ داده‌اند، اما تنها تعداد اندکی از آن‌ها توانسته‌اند پس از قرن‌ها همچنان بر افکار و دل‌های مردم تأثیر بگذارند. دلیل این تفاوت روشن است؛ مردم در عاشورا تنها یک نبرد نمی‌بینند، بلکه تصویری از مقاومت و آزادگی انسان در برابر فشار، تهدید و نابرابری را مشاهده می‌کنند.

 

امروز نیز جهان تفاوت چندانی با گذشته ندارد. شکل تهدیدها تغییر کرده، اما اصل ماجرا همان است. ملت‌ها همچنان در بزنگاه‌های تاریخی با آزمون‌های دشوار روبه‌رو می‌شوند؛ آزمون‌هایی که در آن باید میان تسلیم شدن و ایستادگی یکی را انتخاب کنند. در چنین لحظاتی است که پیام عاشورا از یک روایت تاریخی فراتر می‌رود و به یک راهنما برای زندگی فردی و اجتماعی تبدیل می‌شود.

 

روزهای اخیر نیز برای ملت ایران یادآور همین حقیقت بود. در جریان جنگ تحمیلی ۵۰ روزه‌ای که کشور با آن مواجه شد، بار دیگر مشخص شد که قدرت تنها در تجهیزات و امکانات خلاصه نمی‌شود. آنچه یک ملت را در شرایط سخت سرپا نگه می‌دارد، روحیه مقاومت، ایستادگی و حفظ انسجام  است.

همان‌گونه که در کربلا، تعداد یاران تعیین‌کننده حقیقت نبود، در حوادث امروز نیز صرفاً برتری ظاهری نمی‌تواند سرنوشت یک ملت را رقم بزند.

 

تجربه تاریخی نشان داده است که جوامع در شرایط عادی شناخته نمی‌شوند؛ بلکه در روزهای سخت، هویت واقعی خود را آشکار می‌کنند. عاشورا نیز دقیقاً چنین صحنه‌ای بود. یاران امام حسین(ع) در زمانی در کنار او ماندند که هزینه این انتخاب بسیار سنگین بود. آنان به ما آموختند که وفاداری به ارزش‌ها زمانی معنا پیدا می‌کند که حفظ آن‌ها دشوار باشد.

 

شاید به همین دلیل است که عاشورا هر سال تازه‌تر از گذشته در جامعه حضور دارد. مردم تنها برای یک واقعه تاریخی عزاداری نمی‌کنند؛ بلکه با آرمانی تجدید پیمان می‌کنند که بر پایه عزت، آزادگی و مقاومت شکل گرفته است. آرمانی که می‌گوید در برابر ظلم، تحقیر و فشار نباید تسلیم شد، حتی اگر شرایط نابرابر باشد.

 

راز جاودانگی عاشورا نیز در همین نکته نهفته است. کربلا به ما نیاموخت که همیشه پیروز میدان خواهیم بود؛ به ما آموخت که همیشه باید در سمت درست تاریخ بایستیم. به همین دلیل، عاشورا پس از قرن‌ها همچنان زنده است و در هر دوره‌ای به ملت‌ها یادآوری می‌کند که قدرت‌های بزرگ می‌آیند و می‌روند، اما ایستادگی بر سر حق، ماندگارترین سرمایه تاریخ است.

شاید مهم‌ترین پیام عاشورا برای ایران امروز نیز همین باشد؛ در روزگاری که منطقه و جهان پر از بحران و نااطمینانی است، ملت‌ها بیش از هر چیز به سرمایه‌ای به نام ایستادگی نیاز دارند. همان سرمایه‌ای که در روزهای جنگ خود را نشان داد و همان درسی که قرن‌ها پیش در صحرای کربلا به تاریخ آموخته شد همه نبردها با سلاح تعیین نمی‌شوند؛ بعضی نبردها را اراده و ایستادگی ملت‌ها می‌برد.