۱۰۰ شب ایستادگی، ۱۰۰ شب همدلی

به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین»، میدان‌های شهر گاهی فراتر از یک فضای فیزیکی برای عبور و مرور، به قلب تپنده‌ یک جریان اجتماعی و هویتی تبدیل می‌شوند.

 

در صد و اندی شب گذشته، خیابان‌های قزوین شاهد تجربه‌ای متفاوت بود؛ تجربه‌ای که نه در اتاق‌های دربسته، بلکه در متنِ حضورِ خودجوش و پرشور مردم شکل گرفت.

 

این حضور که از مساجد آغاز شد و به خیابان‌ها راه یافت، حالا به نمادی از همبستگی، ولایت‌پذیری و تبلورِ دوگانه «اسلامی و ایرانی» بدل شده است.

 

در همین راستا، فرصتی فراهم شد تا با «امیر علی‌اکبربیک»، از فعالان و مجریان میدانی، درباره چند و چون این مسیرِ پرفراز و نشیب و درس‌هایی که از این «جنگ تحمیلی رمضان» گرفته شده است، به گفتگو بنشینیم.

 

 

امیر علی‌اکبربیک: واقعیتش این است که این حرکت، یک حرکت کاملاً مردمی بود و از دل مردم شکل گرفت. من از نهم اسفندماه از زمانی که خبر شهادت رهبر عزیز انقلاب را شنیدم، وارد این فضا شدم و اولین تجمع بعد از شهادت آقا را خود بنده مجری‌گری کردم؛ از همان روزهای اولی که این تجمع‌ها شکل گرفت و مردم کم‌کم خودشان را در میدان پیدا کردند.

 

همان روز دیدم که یک اتفاق متفاوت دارد در قزوین رقم می‌خورد؛ اتفاقی که فقط یک برنامه یا یک تجمع معمولی نبود، بلکه به نظرم یک حرکت هویتی و اعتقادی بود.

 

من هم توفیق داشتم در این مسیر، هم به عنوان مجری در بیش از ۲۰ برنامه حضور داشته باشم و هم در شب‌های دیگر، مثل یک شهروند عادی، کنار مردم در میدان باشم، برای من این حضور، فقط یک مسئولیت اداری یا اجرایی نبود؛ یک تکلیف بود.

 

 

علی‌اکبر بیک: اگر بخواهم خیلی صادقانه و بی‌پرده بگویم، در روزهای اول ما با یک صحنه کاملاً خودجوش، پرشور، اما تا حدی سردرگم مواجه بودیم. یعنی مردم آمده بودند، دلشان با هم بود، دغدغه‌شان یکی بود، اما هنوز شکل و قالب مشخصی برای این حضورها وجود نداشت.

 

طبیعی هم بود، چون هیچ حرکت مردمی بزرگی از روز اول، کامل و بی‌نقص شروع نمی‌شود. آنچه مهم بود، اصل حضور مردم بود؛ اینکه مردم ایستادند، آمدند، ماندند و نشان دادند که در صحنه هستند. بعد از آن، کم‌کم این حرکت مسیر خودش را پیدا کرد و به انسجام بیشتری رسید.

 

 

علی‌اکبر بیک: به نظر من، مهم‌ترین عامل، مسجد بود. ما از ابتدا هم به این باور داشتیم که اگر قرار است یک حرکت مردمی ماندگار شود، باید به ریشه‌های خودش وصل باشد. همان جمله معروف امام خمینی(ره) که فرمودند مسجد سنگر است، اینجا کاملاً معنا پیدا کرد.

 

خیلی از این اجتماعات، از مسجدها آغاز شد و بعد به نقاط پرتردد شهری منتقل شد. یعنی مسجد، فقط محل عبادت نبود؛ تبدیل شد به پایگاه هویت، ساماندهی و پیوند اجتماعی. وقتی مسجد وسط میدان باشد، مردم احساس می‌کنند این حرکت مال خودشان است، نه تحمیلی و نه مصنوعی.

 

همین موضوع کمک کرد که تجمع‌ها از یک وضعیت اولیه و پراکنده، به یک مسیر منظم‌تر و هدفمندتر برسند.

 

علی‌اکبر بیک: دقیقاً همین‌طور است. ما با یک حضور ساده در خیابان مواجه نبودیم. این یک تجربه جمعی از ایمان، همدلی، هویت و مسئولیت‌پذیری بود.

 

مردم فقط برای اینکه بیایند و دیده شوند، نیامده بودند. آن‌ها آمده بودند تا بگویند ما هستیم، کنار هم هستیم، و این میدان را خالی نمی‌کنیم.

 

به نظرم یکی از زیبایی‌های این اتفاق این بود که مردم فقط تماشاگر نبودند؛ خودشان صحنه را می‌ساختند. این خیلی مهم است. وقتی یک حرکت، از دل مردم و با اراده مردم شکل می‌گیرد، عمق پیدا می‌کند و می‌تواند ادامه‌دار باشد.

 

 

علی‌اکبر بیک: بدون تردید پرچم جمهوری اسلامی ایران. از همان روزهای اول، پرچم در این تجمع‌ها نقش بسیار پررنگی داشت. اول کار شاید پرچم‌ها کوچک‌تر بودند، اما به مرور، بزرگ‌تر شدند، پررنگ‌تر شدند و حتی به پرچم‌های بزرگ ۱۵ متری رسیدند. این برای من یک نشانه بسیار مهم بود.

 

چون پرچم فقط یک پارچه نیست؛ پرچم یعنی هویت، وطن، وحدت و ایستادگی. وقتی مردم دور پرچم جمع می‌شوند، یعنی حول یک محور مشترک ایستاده‌اند. این اتفاق، آن هم در چنین فضایی، واقعاً معنای خاصی داشت.

 

 

علی‌اکبر بیک: من فکر می‌کنم دو عامل اصلی در این تداوم نقش داشت: ولایت‌پذیری و میهن‌دوستی. یا اگر بخواهم با تعبیر دقیق‌تر بگویم، اعتقاد راسخ به اسلام و ایران دوستی؛ این دو بالی بودند که این پرنده را به پرواز درآوردند.

 

مردم هم پای باور دینی‌شان ایستادند و هم پای عشق‌شان به ایران. این ترکیب، یک ترکیب بسیار قدرتمند است. وقتی این دو در کنار هم قرار می‌گیرند، حرکت نه‌تنها متوقف نمی‌شود، بلکه هر روز عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌شود. من بارها دیده‌ام که مردم با همین دو احساس وارد میدان شدند؛ هم با غیرت دینی، هم با غرور ملی.

 

 

علی‌اکبر بیک: اگر بخواهم دقیق بگویم، حدود ۸۰ درصد مدیریت این اجتماعات برعهده خود مردم بود. منظورم از مردم، فقط شرکت‌کننده نیست؛ از موکب‌داران گرفته تا هیئت‌امنای مساجد و جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی، یعنی یک شبکه مردمی واقعی شکل گرفته است.

هر کسی بخشی از کار را به عهده گرفته، یکی نظم می‌دهد، یکی پذیرایی می‌کند، یکی برای برگزاری برنامه‌ها کمک می‌کند، یکی برای فضای فرهنگی و رسانه‌ای. این هماهنگی مردمی، خیلی ارزشمند است.

 

چون وقتی مدیریت به مردم سپرده می‌شود، هم احساس مالکیت ایجاد می‌شود و هم کیفیت کار بالا می‌رود. به نظرم این یکی از بهترین تجربه‌های این صد شب و اندی بود.

 

 

علی‌اکبر بیک: نقش نهادها در حد پشتیبانی و همراهی قابل انکار نیست، اما ستون اصلی این حرکت، مردم بودند. این نکته را باید با صراحت گفت. آنچه این اجتماعات را زنده نگه داشت، حضور واقعی مردم بود. نه فقط حضور جسمی، بلکه حضور قلبی و فکری.

 

مردم فقط نیامده بودند که کنار هم بایستند؛ آمده بودند که یک پیام را منتقل کنند. پیام این بود که این میدان، میدان مردم است و مردم هم خودشان بلدند چطور آن را حفظ کنند.

 

 

علی‌اکبر بیک: امنیت یکی از نکات بسیار مهم این ماجرا بود. من صادقانه بگویم، امنیت این تجمعات هم تا حد زیادی به دست خود مردم و البته با همراهی نیروی پر افتخار و بااقتدار بسیج تأمین شد.

 

این نکته خیلی مهم است که مردم خودشان برای حفظ نظم و امنیت پای کار بیایند. نمونه‌اش را در شب چهارشنبه‌سوری ۱۴۰۴ هم دیدیم؛ جایی که همین همراهی مردمی و حضور مؤثر بسیج باعث شد شرایط به خوبی مدیریت شود.

 

این یعنی اگر مردم و نیروهای خود مردم در کنار هم باشند، می‌توانند فضای امن و آرامی بسازند. به نظرم این تجربه، یک درس بزرگ برای همه ماست.

 

 

علی‌اکبر بیک: بالاخره هر حرکت و اقدام قطعاً نواقصی هم دارد، در شب‌های اول گاهی این نگاه وجود داشت که هر کس با ما نیست، دشمن است. اما این نگاه، نگاه درستی نبود. این‌جا لازم می‌دانم از آیت‌الله مظفری، امام جمعه محترم قزوین یاد کنم که با تذکر و نگاه پدرانه، کمک کردند این فضا اصلاح شود.

 

امروز خوشبختانه این حرکت، پذیرای اقشار مختلف با سلایق گوناگون است. این خودش یک نقطه قوت است. چون وقتی یک حرکت مردمی بتواند افراد مختلف را با هم جمع کند، یعنی از مرحله تنگ‌نظری عبور کرده و به بلوغ رسیده است.

 

علی‌اکبر بیک: من واقعاً معتقدم که این تجربه فقط محدود به میدان و تجمعات نیست. ما در این ۱۰۰ شب، یک مدل موفق از مردمی‌سازی، اعتماد به ظرفیت‌ها و واگذاری کار به خود مردم را دیدیم. به نظرم این الگو می‌تواند به حوزه اقتصاد هم منتقل شود.

 

 یعنی همان‌طور که مردم توانستند امنیت، نظم و تداوم این اجتماعات را به دوش بکشند، در اقتصاد هم اگر به آن‌ها میدان داده شود، می‌توانند چرخ‌ها را به حرکت درآورند.

 

من اسمش را نوعی مقاومت خلاق مردمی می‌گذارم؛ یعنی جایی که دشمن یا چالش‌ها با ابزارهای مختلف می‌آیند، اما مردم با ایمان، خلاقیت و مشارکت پاسخ می‌دهند. اگر این مدل در اقتصاد هم اجرا شود، قطعاً نتایج مثبتی خواهد داشت.

 

 

علی‌اکبر بیک: قطعاً. من همیشه گفته‌ام که مردم اگر باور شوند، می‌توانند در هر میدان دیگری هم موفق باشند. مشکل ما گاهی این است که مردم را فقط در حد مشارکت نمادین می‌خواهیم، نه در مقام تصمیم‌سازی و اجرا.

 

اما تجربه این صد شب نشان داد که مردم نه‌تنها می‌توانند در صحنه باشند، بلکه می‌توانند صحنه را اداره کنند. این نکته، به نظر من، مهم‌ترین درس این ماجراست. اگر این نگاه تعمیم پیدا کند، ما در خیلی از حوزه‌ها به نتایج بهتری می‌رسیم.

 

 

علی‌اکبر بیک: برای من، مهم‌ترین صحنه‌ها، چهره مردم بود. وقتی می‌دیدم مردم با همه تفاوت‌هایشان، کنار هم می‌ایستند، پرچم را بالا می‌برند و برای یک هدف مشترک تلاش می‌کنند، واقعاً خستگی از تن آدم بیرون می‌رفت.

 

این‌که یک پدربزرگ، یک نوجوان، یک مادر، یک دانشجو یا یک کاسب، همه در یک میدان و با یک نیت جمع شوند، چیزی است که هر شب با آن مواجه هستیم، من این را یک سرمایه اجتماعی بزرگ می‌دانم. سرمایه‌ای که باید حفظ شود و از آن درس گرفت.

 

 

علی‌اکبر بیک: می‌گویم این ۱۰۰ شب ثابت کرد که وقتی میدان به مردم سپرده شود، مردم می‌توانند هم امنیت بسازند، هم امید، هم انسجام و هم هویت. این تجربه، فقط یک خاطره نیست؛ یک الگوست. الگویی که اگر درست فهمیده شود، می‌تواند در عرصه‌های دیگر هم به کار بیاید و کشور را جلو ببرد.

 

انتهای خبر/2001