یک پژوهشگر دینی تشریح کرد؛

عاشورا؛ بزرگ‌ترین عملیات رسانه‌ای تاریخ اسلام

۵۸ بازدید
عاشورا؛ بزرگ‌ترین عملیات رسانه‌ای تاریخ اسلام
حجت‌الاسلام مرتضی اسدی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین» با تأکید بر اینکه واقعه عاشورا صرفاً یک نبرد نظامی نبود، اظهار کرد: اگر حادثه کربلا را تنها یک درگیری میان دو جبهه بدانیم، بخش مهمی از حقیقت آن را نادیده گرفته‌ایم. عاشورا پیش از آنکه یک رویارویی نظامی باشد، یک عملیات پیچیده رسانه‌ای، روانی و تبلیغاتی بود که دشمن با برنامه‌ریزی طولانی‌مدت آن را طراحی کرد و نتیجه آن، فریب افکار عمومی و ایجاد انفعال در جامعه اسلامی شد.
 
وی با بیان اینکه رسانه اساس انتقال حقیقت و شکل‌دهی به افکار عمومی است، افزود: اگر رسانه را از زندگی بشر حذف کنیم، عملاً هیچ پیام و تصویری منتقل نخواهد شد. از همین رو، هر رخداد مهم تاریخی را باید از منظر رسانه بررسی کرد و عاشورا نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ بلکه یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های جنگ روایت‌ها در طول تاریخ به شمار می‌رود.
 
عاشورا نتیجه یک عملیات رسانه‌ای از پیش طراحی‌شده بود
 
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به شبهات فراوانی که همچنان درباره عاشورا مطرح می‌شود، گفت: هنوز پس از قرن‌ها پرسش‌هایی مانند اینکه چرا امام حسین(ع) خانواده خود را همراه بردند، چرا حضرت زینب(س) در این سفر حضور داشتند، چرا حضرت علی‌اصغر(ع) همراه کاروان بود، یا اینکه آیا امام حسین(ع) برای تشکیل حکومت قیام کرد، در فضای عمومی مطرح می‌شود. حتی برخی شبهات غیرمستند درباره مسائل مختلف واقعه کربلا همچنان در فضای رسانه‌ای بازنشر می‌شود.
 
اسدی ادامه داد: همین مسئله نشان می‌دهد ابعاد رسانه‌ای عاشورا هنوز به‌درستی تبیین نشده است. اگر این ابعاد به‌صورت دقیق بازخوانی شود، بسیاری از این پرسش‌ها پاسخ خود را پیدا خواهد کرد.
 
وی خاطرنشان کرد: واقعه کربلا ناگهانی رخ نداد، بلکه مقدمات آن از سال‌ها قبل فراهم شده بود. معاویه برای تثبیت حکومت یزید، از حاکمان خود خواست از شخصیت‌هایی همچون عبدالله بن عمر، عبدالله بن زبیر و امام حسین(ع) بیعت بگیرند و زمانی که امام زیر بار این بیعت نرفت، فشارها آغاز شد.
 
هجرت امام حسین(ع) و آغاز جهاد تبیین
 
این کارشناس با اشاره به خروج امام حسین(ع) از مدینه تصریح کرد: امام حسین(ع) به دلیل تهدید جانی ناچار شدند مدینه را به همراه اهل‌بیت ترک کرده و راهی مکه شوند. حتی برخی نزدیکان مانند عبدالله بن جعفر برای همراهی دعوت شدند، اما همه موفق به همراهی نشدند.
 
وی افزود: حضرت حدود شش ماه در مکه حضور داشتند و پیش از آغاز مناسک حج وارد این شهر شدند. با این حال، هنگامی که دشمن تصمیم گرفت امام را در حرم امن الهی ترور کند، ایشان برای حفظ حرمت خانه خدا، مکه را ترک کردند.
 
اسدی گفت: هم‌زمان با این رخداد، نامه‌های فراوان مردم کوفه به دست امام رسید که از ایشان برای حضور در کوفه و پذیرش حکومت دعوت کرده بودند. حضرت نیز برای بررسی اوضاع، مسلم بن عقیل را به کوفه اعزام کردند.
 
وی افزود: در طول مسیر نیز امام حسین(ع) بارها برای مردم سخن گفتند، نامه نوشتند و هدف قیام خود را «اصلاح امت پیامبر(ص)» معرفی کردند. دعای عرفه، سخنان حضرت در منزلگاه‌های مختلف و نامه‌های ایشان، همگی بخشی از جهاد تبیین امام پیش از عاشورا بود.
 
فریب افکار عمومی؛ مهم‌ترین سلاح دشمن
 
اسدی با بیان اینکه دشمن پیش از آغاز جنگ، افکار عمومی را هدف قرار داده بود، اظهار کرد: مردم کوفه تصور می‌کردند گروهی علیه حکومت خروج کرده‌اند. حتی بسیاری از آنان نمی‌دانستند سپاهی که قرار است با آن بجنگند، فرزند پیامبر اکرم(ص) است.
 
وی ادامه داد: فضای تبلیغاتی حکومت اموی به گونه‌ای بود که مخالفان حکومت را «خارجی» معرفی می‌کرد. به مردم گفته می‌شد برای جنگ با شورشیان آماده شوند و حتی برخی خانواده‌ها فرزندان خود را با لباس رزم راهی میدان می‌کردند، در حالی که نمی‌دانستند مقصد آنان کربلا و مقابله با امام حسین(ع) است.
 
این پژوهشگر دینی افزود: عبیدالله بن زیاد نیز با عملیات روانی گسترده، فضای کوفه را امنیتی کرد، مردم را با تهدید و تطمیع از اطراف مسلم بن عقیل پراکنده ساخت و اجازه خروج آزادانه از شهر را از آنان گرفت.
 
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از یاران امام مانند حبیب بن مظاهر و مسلم بن عوسجه از مسیرهای فرعی و بیراهه خود را به کربلا رساندند، زیرا راه‌های اصلی تحت کنترل حکومت قرار گرفته بود.
 
کربلا؛ میدان جنگ روایت‌ها و تحریف حقیقت
 
اسدی با اشاره به نحوه انتقال کاروان امام حسین(ع) به کربلا اظهار کرد: امام حسین(ع) از مکه به سمت کوفه حرکت کرده بودند، اما سپاه حر بن یزید ریاحی به دستور عبیدالله بن زیاد مسیر حرکت حضرت را تغییر داد و کاروان را به سرزمین کربلا هدایت کرد. هدف این بود که امام از دسترسی به کوفه و مردم آن محروم شود و در منطقه‌ای دور از مراکز جمعیتی محاصره گردد.
 
وی افزود: پس از استقرار کاروان در کربلا، دستور رسید که بر امام سخت گرفته شود، خیمه‌ها از شریعه فرات دور شوند و فشارها آن‌قدر افزایش یابد تا حضرت ناچار به بیعت شوند. این اقدامات تنها یک محاصره نظامی نبود، بلکه بخشی از عملیات روانی دشمن برای شکستن اراده جبهه حق محسوب می‌شد.
 
این کارشناس مسائل دینی ادامه داد: امام حسین(ع) در همان شرایط نیز از جهاد تبیین دست نکشیدند. حضرت با پوشیدن عمامه و عبای رسول خدا(ص) تلاش کردند حقیقت را برای سپاهیان آشکار کنند تا آنان بدانند در برابر چه کسی ایستاده‌اند، اما فرماندهان دشمن با ایجاد هیاهو و سر و صدا اجازه ندادند صدای امام به همه افراد برسد.
 
وی تصریح کرد: برخی از افراد سپاه دشمن پس از شناخت حقیقت گریستند، برخی مانند حر بن یزید ریاحی مسیر خود را تغییر دادند و به سپاه امام پیوستند، اما عده‌ای نیز با وجود شناخت حقیقت، به دلیل ترس از جان و خانواده یا تهدیدهای حکومت، از یاری امام خودداری کردند.
 
حضرت زینب(س) روایت دشمن را شکست
 
اسدی با بیان اینکه دشمن حتی پس از شهادت امام حسین(ع) نیز جنگ رسانه‌ای را ادامه داد، گفت: هدف آنان این بود که اثری از حقیقت عاشورا باقی نماند. حتی پیکر مطهر شهدای کربلا را دفن نکردند تا به مرور زمان آثار این جنایت از بین برود و روایت مورد نظر حکومت در تاریخ تثبیت شود.
 
وی افزود: هنگام انتقال اسرا به کوفه و شام نیز تلاش شد اهل‌بیت(ع) به گونه‌ای وارد شهرها شوند که مردم آنان را بیگانگان و شورشیان تصور کنند. پیش از ورود کاروان، مأمورانی به شهرها اعزام می‌شدند تا مردم را برای جشن، طبل و دهل و ایجاد هیاهو آماده کنند تا فرصت معرفی اهل‌بیت(ع) از آنان گرفته شود.
 
اسدی اظهار کرد: در چنین شرایطی حضرت زینب(س) با خطبه‌های روشنگرانه خود بزرگ‌ترین جهاد تبیین تاریخ را رقم زدند. اگر این روشنگری‌ها نبود، روایت دروغین حکومت اموی ممکن بود در تاریخ تثبیت شود. حقیقت همان است که گفته‌اند «کربلا در کربلا می‌ماند اگر زینب نبود».
 
وی افزود: حضرت زینب(س) در کوفه خود را دختر امیرالمؤمنین(ع) معرفی کردند و مردم را از حقیقت آنچه بر امام حسین(ع) و اهل‌بیت گذشته بود، آگاه ساختند. بسیاری از مردم تازه در آن زمان دریافتند که قربانیان این حادثه، خاندان پیامبر(ص) بوده‌اند و نه گروهی شورشی.
 
عبرت عاشورا برای امروز؛ ضرورت سواد رسانه‌ای و جهاد تبیین
 
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به درس‌های امروز عاشورا تصریح کرد: اگر جامعه‌ای از سواد رسانه‌ای، بصیرت و قدرت تشخیص روایت صحیح محروم باشد، ممکن است همان اشتباهی را تکرار کند که مردم کوفه مرتکب شدند. بسیاری از آنان نه از روی دشمنی، بلکه بر اثر فریب رسانه‌ای و دیر فهمیدن حقیقت از یاری امام بازماندند.
 
وی ادامه داد: پس از عاشورا نیز قیام‌هایی همچون قیام توابین، قیام مختار و دیگر حرکت‌های اعتراضی شکل گرفت، زیرا مردم حقیقت را با تأخیر دریافتند و از کوتاهی خود پشیمان شدند.
 
اسدی با تأکید بر اینکه جهاد تبیین وظیفه همگانی است، خاطرنشان کرد: امروز نیز نباید اجازه داد دشمن با تحریف واقعیت‌ها افکار عمومی را مدیریت کند. همه افراد به اندازه توان خود وظیفه دارند در مسیر روشنگری و بیان حقیقت گام بردارند و از تبدیل شدن به تماشاگر حوادث جلوگیری کنند.
 
وی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب گفت: بصیرت یعنی انسان نیاز و مطالبه ولی جامعه را بشناسد و صرفاً منتظر صدور دستور در همه امور نباشد، بلکه با شناخت صحیح وظیفه خود، در چارچوب ولایت پیشگام باشد و در مواقع لازم، ظرفیت‌های مردمی را برای تحقق اهداف انقلاب به میدان بیاورد.
 
این کارشناس دینی در پایان با بیان اینکه هدف قیام امام حسین(ع) «اصلاح امت» بود، اظهار کرد: عزاداری زمانی اثرگذار خواهد بود که به تحول در رفتار فردی و اجتماعی منجر شود. هیئت‌ها باید نقطه آغاز حرکت، خودسازی، اقامه نماز، تقویت بصیرت و جهاد تبیین باشند تا جامعه اسلامی بتواند در برابر فتنه‌ها و جنگ‌های رسانه‌ای دشمن با آگاهی و استقامت ایستادگی کند.

انتهای خبر/

مطالب مرتبط