قتیلاً للإسلام

به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح قزوین»؛ هنوز جمعیت در صحن جمکران موج می‌زد. پرچم‌ها همچنان برافراشته و بغض هزاران عزادار، در سکوتی سنگین گره خورده بود. میلیون‌ها نفر نیز از پشت قاب تلویزیون یا صفحه تلفن همراه، آخرین وداع با رهبر شهید را دنبال می‌کردند؛ وداعی که هر لحظه‌اش می‌توانست به تصویری ماندگار تبدیل شود.

 

اما برخلاف انتظار، آنچه بیش از همه در ذهن مردم نشست، در کنار شکوه جمعیت میلیونی و اتصال آن به حرم حضرت معصومه، چند دقیقه نماز آیت‌الله عبدالله جوادی آملی بر پیکر رهبر شهید بود؛ نمازی که در همان دقایق نخست، از صحن جمکران عبور کرد و به یکی از پربحث‌ترین موضوعات شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد.

از همان لحظه‌ای که صدای آیت‌الله جوادی آملی در فضای مراسم طنین انداخت، کاربران شبکه‌های اجتماعی شروع به انتشار بخش‌هایی از نماز، تصاویر مراسم و روایت احساس خود کردند. کمتر از چند ساعت بعد، صدها صفحه خبری، مذهبی و شخصی، همین لحظه را بازنشر کردند؛ گویی مردم احساس می‌کردند این نماز، چیزی فراتر از یک آیین شرعی است.

در میان انبوه تصاویر تشییع، کاربران بیشتر از هر چیز درباره «حال» نماز نوشتند؛ حالی که به باور آنان، در صدای پیرمردی موج می‌زد که سال‌ها در کنار رهبر شهید زیسته، درس گفته، هم‌مسیر انقلاب بوده و اکنون در واپسین وداع، با بغضی پنهان نماز می‌خواند.

 

 

در میان همه واکنش‌ها، یک عبارت بیش از همه دست‌به‌دست شد؛ جمله‌ای که کاربران آن را نمادی از عمق اندوه آن روز دانستند و بارها در صفحات خود تکرار کردند.

 

عده‌ای تنها همان جمله را منتشر کردند و نوشتند: «جای همه شما خالی...»

همین چند کلمه کافی بود تا بسیاری از کاربران، زیر همان پست‌ها تنها با یک قلب شکسته یا یک واژه «یا حسین» واکنش نشان دهند.

 

در روزگاری که کاربران معمولاً برای هر اتفاقی تحلیل‌های طولانی می‌نویسند، این بار سکوت، اشک و چند جمله کوتاه، روایت غالب فضای مجازی بود.

 

 

بخش زیادی از کاربران، واکنش خود را نه بر محور نماز، بلکه بر محور شخصیت آیت‌الله جوادی آملی نوشتند.

 

آنان یادآوری کردند که این مرجع بزرگ سال‌ها در کنار رهبر شهید، از چهره‌های برجسته حوزه و انقلاب بوده است؛ شخصیتی که همواره با ادبیات قرآنی، فلسفی و عرفانی شناخته شده و اکنون نیز همان زبان، رنگ دیگری به نماز داده است.

یکی از کاربران نوشت: وداع یک حکیم با حکیمی دیگر را دیدیم.

 

کاربر دیگری نوشت: نمازی که آیت‌الله جوادی آملی خواند، فقط نماز نبود؛ درس اخلاق بود.

تکرار این مضمون در ده‌ها صفحه و کانال نشان می‌داد مردم، نماز را صرفاً یک مراسم آیینی ندیده‌اند؛ بلکه آن را جلوه‌ای از رابطه‌ای دیرینه میان دو شخصیت بزرگ و شخصیت عرفانی رهبر شهید انقلاب تلقی کرده‌اند.

 

 

شبکه‌های اجتماعی معمولاً محل جدال‌های سیاسی و اختلاف‌نظرهاست؛ اما درباره این نماز، اتفاق متفاوتی رخ داد.

 

بخش زیادی از واکنش‌ها، فارغ از گرایش‌های مختلف، بر احترام به شخصیت علمی آیت‌الله جوادی آملی و تأثیر معنوی نماز او متمرکز بود.

 

کاربران کمتر وارد بحث‌های سیاسی شدند و بیشتر از احساس مشترک خود نوشتند.

 

.

 

دیگری نوشت: امروز فهمیدم چرا بعضی صداها مستقیم به دل می‌نشیند.

 

همین همدلی، باعث شد تصاویر نماز، بسیار بیشتر از بسیاری از تصاویر دیگر مراسم بازنشر شود.

 

 

برخی کاربران نوشته بودند حتی اگر متن کامل نماز را متوجه نشده باشند، لحن آرام و شکسته آیت‌الله جوادی آملی برایشان کافی بوده است تا بغض کنند.

مادران، دانشجویان، طلاب، خبرنگاران و حتی کاربران ایرانی خارج از کشور، هر کدام از زاویه‌ای این لحظه را روایت کردند.

 

عده‌ای نوشتند: احساس کردیم یک پدر، فرزند معنوی خود را بدرقه می‌کند.

 

 

تاریخ تشییع‌های بزرگ، معمولاً با جمعیت، شعارها و تصاویر هوایی به یاد آورده می‌شود؛ اما گاهی یک قاب کوتاه، از همه تصاویر ماندگارتر می‌شود.نماز آیت‌الله جوادی آملی، یکی از همان قاب‌ها بود.

 

نه به خاطر طولانی بودنش، نه به خاطر تشریفات ویژه، بلکه به دلیل صداقت، سادگی و معنویتی که مردم آن را با تمام وجود احساس کردند.

 

شاید به همین دلیل است که بسیاری از کاربران، از این نماز با عنوان «آخرین درس وفاداری» یاد کردند.

 

 

نماز تنها چند دقیقه طول کشید؛ اما روایت آن هنوز ادامه دارد.

 

در شبکه‌های اجتماعی، در گفت‌وگوهای مردم، در رسانه‌ها و در حافظه جمعی ایرانیان، این نماز دیگر فقط یک بخش از مراسم تشییع نیست؛ بلکه به روایتی مستقل از وداع تبدیل شده است.

 

شاید سال‌ها بعد، وقتی از تشییع تاریخی رهبر شهید سخن گفته شود، در کنار جمعیت میلیونی، پرچم‌های برافراشته و اشک‌های مردم، از نمازی نیز یاد شود که آرام خوانده شد، اما پژواک آن در دل میلیون‌ها ایرانی ماندگار شد؛ نمازی که نشان داد گاهی چند دقیقه اخلاص، می‌تواند از هزاران سخنرانی و تصویر، ماندگارتر باشد.


 نمازی که نه به دلیل طولانی بودن، بلکه به سبب صداقت، اخلاص و نسبت عمیق میان امامِ نماز و میت، به روایتی مشترک در میان میلیون‌ها ایرانی تبدیل شد. شاید به همین دلیل است که بسیاری از کاربران، از آن نه با عنوان «نماز میت»، بلکه با تعبیر «آخرین درس وفاداری» یاد کردند.

 شاید راز ماندگاری این نماز، تنها در حال و هوای معنوی آن نبود؛ بلکه در نگاهی بود که آیت‌الله جوادی آملی به رهبر شهید داشت و آن را در واژه‌هایش آشکار کرد.

او در این وداع، رهبر شهید را «مجاهد»، «مبلغ»، «زاهد»، «موحد» و «متأله» خواند و سپس با تعابیری کم‌سابقه، از او به عنوان «شهید اسلام و قرآن»، «قتیلاً للإسلام»، «قتیلاً للأمة الإسلامیة»، «قتیلاً لسیاسة الأمة الإسلامیة» و «قتیلاً لحفظ الأمة الإسلامیة» یاد کرد.

کسی که به تعبیر او، برای اعتلای کیان، عظمت، سیادت، عزت و وحدت امت اسلامی جان خود را تقدیم کرد. شاید همین نگاه بود که نماز آیت‌الله جوادی آملی را از یک آیین تشییع فراتر برد و آن را به یکی از ماندگارترین لحظات بدرقه رهبر شهید در حافظه مردم تبدیل کرد؛ نمازی که با پایان یافتن تکبیرهایش، روایت آن تازه آغاز شد.

انتهای خبر/